Shea Butter

In veel cosmeticaproducten wordt Shea Butter gebruikt. Het wordt o.a. verwerkt in shampoobars, bodybutters, handcrèmes.  Maar wat is Shea Butter nou eigenlijk dat ook wel ook Karité boter wordt genoemd. Waar komt het vandaan, hoe wordt het verwerkt en waar kan je het allemaal voor gebruiken in dit Blog hopen we je meer duidelijk te geven?

Shea Butter is een natuurlijke vetstof die wordt gewonnen uit de noten van de sheaboom. De Shea (Karité Boom) kent twee soorten; de Vitellaria Parodoxa groeiend in West-Afrika (dit is de meest voorkomende bron van Shea Butter) en de Vitellaria Nilotica groeiend in Oost-Afrika (een zeldzamere bron van Shea Butter).
 
De rijke, romige substantie wordt al eeuwenlang gebruikt in traditionele Afrikaanse huidverzorging, en als ingrediënt in voedsel. Shea butter staat bekend om zijn hydraterende en helende eigenschappen, waardoor het een veelgebruikt ingrediënt is in cosmetische producten.
Shea Butter

Waar komt Shea Butter vandaan?

 
Shea butter vindt zijn oorsprong in de savannegebieden van Afrika, vooral in landen als Ghana, Nigeria, Burkina Faso, en Mali. De sheaboom, ook wel “karitéboom” genoemd, groeit in het wild en kan wel 200 jaar oud worden. Deze bomen beginnen pas na 10-15 jaar noten te produceren, maar blijven daarna eeuwenlang een waardevolle bron van shea butter te leveren.
 
De noten van de sheaboom worden traditioneel verzameld door vrouwen in de lokale gemeenschappen, wat het ook een belangrijke bron van inkomsten maakt voor veel Afrikaanse families. De productie van Shea Butter is vaak een arbeidsintensief proces dat diepgeworteld is in de cultuur en tradities van deze regio’s.

Hoe wordt Shea Butter gemaakt?

Het maken van Shea Butter is een proces dat zowel traditioneel als industrieel kan worden uitgevoerd.
 
Bij het traditionele proces worden de noten met de hand geplukt. Vervolgens worden ze in de zon gedroogd zodat het vochtgehalte verminderd. Hierna wordt de harde buitenste schil gebroken om de kern (de sheanoot) vrij te maken. Vervolgens worden de sheanoten kort geroosterd, wat ze een kenmerkende geur geeft. Na het roosteren worden de noten fijngemalen tot een pasta. De gemalen pasta wordt in water geklopt en gekneed om het vet van de vaste stoffen te scheiden. Dit proces zorgt ervoor dat de olie in het water drijft en de restanten zinken. De bovenliggende olie wordt vervolgens afgeschept en zachtjes verwarmd om overtollig water te verdampen. Het resultaat is pure, onverwerkte shea butter, die bij afkoeling stevig wordt.
 
Mechanisch (Mechanicaly extracted)
Deze methode wordt toegepast om op grote schaal shea butter te maken. De noten en vetten worden verhit en daarna geperst in een grote pers. De oliën en vetten worden uit de pitten geperst, gefilterd en opgevangen.
 
Nadeel: Bij deze methode worden slechte noten niet uit de voorraad verwijderd. De slechte noten zijn te herkennen aan de kleur en worden bij de traditionele manier van produceren met de hand verwijderd. De kwaliteit van mechanisch geproduceerde Shea Butter is meetbaar slechter dan de kwaliteit van de Shea Butter die op traditionele manier wordt geproduceerd.
 
Bj het chemische proces worden de Shea pitten vermalen en vermengd met chemicaliën zodat de vetten van de rest gescheiden worden. Bij deze methode wordt gewerkt met oplosmiddelen zoals n-hexaan. Nadeel: Hexaan is een schadelijke stof voor mens en natuur. Uiteraard wordt het verwijderd uit de shea butter maar er is een kans dat er iets achter blijft in het eindproduct dat jij op je haar of huid smeert.
 
En dan hebben we nog het koude proces (Cold pressed).
Bij deze methode worden de vetten zonder verhitting uit de noot geperst. Vergeleken met andere methodes wordt met deze methode weinig vet uit de noten gewonnen. Dit is eigenlijk de enige manier die je RAW zou mogen noemen omdat er bij de andere manieren verhitting is gebruikt (of chemicaliën). Nadeel: De opbrengst is klein door het gebrek aan warmte.
 

Wat zijn niet verzeepbare delen?

Uniek aan sheaboter is dat het uit een hoog gehalte aan niet-verzeepbare bestanddelen bestaat. Dit houdt in dat het geen zeep vormt. Zeep kan de natuurlijke, vettige beschermlaag van de huid afbreken waardoor de huid minder beschermd is tegen invloeden van buitenaf, gevoeliger is en droog wordt.
 
 

Welke Stoffen zitten er in Sheabutter?

 
Shea Butter is rijk aan vitamines A, E en F en complexe vetzuren zoals allantoïne en kaneelzuur die helpen je huid zacht en mooi te houden. Shea Butter hydrateert de huid ontzettend goed. Dit komt omdat Shea Butter een grote hoeveelheid onverzeepbare bestanddelen bevat.
 
Vitamine A
Shea Butter dringt diep in de huid door en maakt de huid zacht en soepel. Vitamine A in Shea Butter stimuleert celdeling en de aanmaak van collageen. Hierdoor verbetert de conditie en de elasticiteit van de huid. Vitamine A in Shea Butter verbetert ook de textuur van je huid en helpt goed tegen pigmentvlekken, rimpels en fijne lijntjes in je gezicht.
 
Vitamine E
is een natuurlijke anti-oxidant en beschermt de huid tegen vrije radicalen. Deze vitamine zorgt er ook voor dat je huid goed vocht vast houdt en voor een goede doorbloeding van de huid. Vitamine E helpt bij het reduceren van zwangerschapsstriemen en striae.
 
Vitamine F
is rijk aan essentiële vetzuren die zorgen voor een goede hydratatie van de huid en helpt bij de droge en ruwe huid.
 
Vetzuren
Kaneelzuur in Shea Butter beschermt de huid gematigd tegen UV-stralen. De boter smelt bij lichaamstemperatuur en wordt daarom snel door de huid opgenomen zonder dat je huid vet aanvoelt. Het bevat vetzuren zoals oliezuur, stearinezuur, linolzuur, linoleenzuur, beheenzuur, kaneelzuur en ook palmitinezuur. De allantoïne bevordert het herstellend vermogen van je huid en helpt in combinatie met Vitamine A en E bij het tegengaan van onzuiverheden.

Waar kan je Karite Boter allemaal voor gebruiken?

 
Met Shea Butter zijn er veel mogelijkheden zowel cosmetisch als therapeutisch zijn er veel toepassingen mogelijk. Hieronder volgen er een aantal.
 

Huidverzorging:

 
Het is een uitstekende natuurlijke moisturizer die diep in de huid doordringt. Het kan helpen bij het verlichten van droge huid, eczeem, psoriasis, en zelfs kleine huidirritaties zoals zonnebrand of insectenbeten. Shea boter is rijk aan vitamine A en E, die bekend staan om hun anti-aging eigenschappen. Het helpt de huid soepel te houden en vermindert de zichtbaarheid van rimpels en fijne lijntjes.
 
Doordat het een hoog gehalte aan vetzuren als oleïnezuur, stearinezuur, en linolzuur,  bevat kan het helpen om de huid te verzachten en te hydrateren. Deze vetzuren vormen een beschermende barrière op de huid die vochtverlies voorkomt, waardoor de huid langer gehydrateerd blijft.
 
Het kan ook helpen bij huidverjonging en Anti-Aging. Het helpt dan bij het verminderen van rimpels en bevordert een jonger uitziende huid. Het is bovendien rijk aan antioxidanten, zoals vitamine A en E, die vrije radicalen bestrijden en helpen om de huid te beschermen tegen vroegtijdige veroudering. De vetzuren in de boter bevorderen ook de celregeneratie, wat kan bijdragen aan een gladdere, jeugdiger uitziende huid.
 

Heling en Herstel van de Huid

De Boter kan de genezing van littekens, striae, en kleine wondjes bevorderen. De aanwezige vitamine A wordt geassocieerd met het verbeteren van de genezing van de huid en het verminderen van de zichtbaarheid van littekens en striae. De ontstekingsremmende eigenschappen ondersteunen ook het genezingsproces.
 

Bescherming tegen UV-straling

Van nature biedt Shea butter een natuurlijke bescherming tegen de zon. Letop ga er niet mee liggen bakken in de zon. Omdat het wetenschappelijk niet is aangetoond. Shea butter bevat namelijk een kleine hoeveelheid SPF (Sun Protection Factor), meestal tussen SPF 3 en 6. Hoewel het niet voldoende bescherming biedt als enige zonbescherming, kan het wel helpen om de huid te beschermen tegen lichte blootstelling aan de zon en schade door UV-stralen te verminderen.
 

Niet-comedogeen (verstopt de poriën niet)

Shea butter verstopt de poriën niet en is veilig voor alle huidtypes, inclusief de acne-gevoelige huid. Het heeft een lage comedogene waarde, wat betekent dat het de poriën niet verstopt en daarom geschikt is voor gebruik op de gevoelige of acne-gevoelige huid. Het kan helpen om de huid te kalmeren.
 

Haarverzorging:

 
bij droog en beschadigt haar kan Shea Butter helpen. Het voedt en herstelt het haar, vermindert kroezen en beschermt tegen hitte en schadelijke omgevingsfactoren.
 
Kalmerend voor de hoofdhuid en haarverzorging
Het kan de hoofdhuid herstellen en kalmeren. Shea Butter is effectief in het hydrateren van zowel het haar als de hoofdhuid, waardoor het helpt bij het verminderen van roos, jeuk en irritatie. De voedende eigenschappen kunnen ook helpen om beschadigt haar te herstellen en te versterken.

Lippenbalsem:

door de hydraterende eigenschappen is shea butter een ideaal ingrediënt voor lippenbalsems, waar het droge en gebarsten lippen zacht maakt en beschermt.
 

Medische toepassingen:

Traditioneel wordt  karité Boter ook gebruikt om kleine wondjes, littekens, en zelfs reumatische pijn te behandelen. Het heeft natuurlijke ontstekingsremmende eigenschappen die verlichting kunnen bieden bij spierpijn en gewrichtspijn. Het heeft namelijk Anti-inflammatoire eigenschappen. Dat wil zeggen, Shea butter kan ontstekingen verminderen en is effectief bij de behandeling van huidaandoeningen zoals eczeem en psoriasis. Dit komt doordat het cinnaminezuur bevat dat bekend staat om zijn ontstekingsremmende werking. Dit kan helpen bij het kalmeren van geïrriteerde huid en het verminderen van roodheid en zwelling wat het effectief maakt bij het kalmeren van een geïrriteerde of ontstoken huid.
 

Bevordering van de circulatie

 
Het kan de bloedcirculatie in de huid bevorderen, wat bijdraagt aan een gezondere huid

Zijn er kwaliteitsverschillen tussen de verschillende Shea boters? 

 
Ja, er zijn verschillende kwaliteiten van Shea Butter, die voornamelijk worden bepaald door de manier waarop de Shea Butter wordt gewonnen, verwerkt en behandeld. Deze kwaliteiten kunnen variëren in termen van zuiverheid, kleur, geur, textuur en effectiviteit.
 
Ruwe of Onverwerkte Shea Butter (Grade A)
Dit is de meest pure vorm van shea butter, verkregen door traditionele methoden zonder gebruik van chemicaliën of toevoegingen. Het is vaak geelachtig tot ivoorkleurig en heeft een kenmerkende nootachtige geur.
Kwaliteit: Grade A is de hoogste kwaliteit shea butter, omdat het de meeste natuurlijke voedingsstoffen, vitamines en antioxidanten behoudt.
Het wordt het meest gewaardeerd in huid- en haarverzorgingsproducten vanwege zijn krachtige hydraterende en genezende eigenschappen.
 
Geraffineerde Shea Butter (Grade B, C, D)
Geraffineerde shea butter is bewerkt om de geur, kleur of textuur te verbeteren. Dit proces kan echter enkele van de natuurlijke voedingsstoffen verminderen.
Kwaliteit: Deze varianten worden ingedeeld in lagere grades (B, C, D), afhankelijk van hoe intensief ze zijn bewerkt. De meest geraffineerde versies zijn vaak wit en geurloos.
 
Geraffineerde shea butter wordt vaak gebruikt in commerciële cosmetische producten, waar een consistente kleur en geur gewenst zijn. Hoewel het nog steeds hydraterend is, mist het de potentie van Grade A shea butter.
 
Ultra-gefilterde of Gebleekte Shea Butter
Dit is een verdere bewerking van geraffineerde shea butter waarbij de boter door extra filtering of chemische processen wordt gebleekt. Dit resulteert in een bijna witte, geurloze substantie.
Deze versie heeft de minste hoeveelheid natuurlijke voedingsstoffen en is voornamelijk nog effectief als basis ingrediënt in cosmetische producten.
Wordt gebruikt in producten waarbij de aanwezigheid van natuurlijke geuren of kleuren ongewenst is, zoals in sommige lotions of crèmes.
 
Biologische Shea Butter
Biologische shea butter wordt geproduceerd zonder gebruik van pesticiden of andere synthetische chemicaliën tijdens de teelt en verwerking. Het kan zowel onverwerkt als geraffineerd zijn. Afhankelijk van het verwerkingsproces kan de biologische shea butter variëren van Grade A tot lagere grades, maar het voldoet altijd aan de normen voor biologische certificering.
Gebruik: Gewenst door consumenten die waarde hechten aan natuurlijke en milieuvriendelijke producten.
 
Nilotica Shea Butter
Dit is een zeldzamere variant van shea butter, afkomstig van de Vitellaria nilotica, een andere soort van de sheaboom die groeit in Oost-Afrika (vooral in Oeganda). Het heeft een zachtere textuur en een subtielere geur.
Nilotica wordt vaak beschouwd als luxueuzer en heeft een hoger oliegehalte, waardoor het nog zachter en romiger is dan traditionele West-Afrikaanse shea butter.
Wordt veel gebruikt in premium huidverzorgingsproducten vanwege zijn superieure textuur en voedende eigenschappen.
 
De kwaliteit van Shea Butter kan verder worden beïnvloed door factoren als:
 
Oogsttijd: De tijd van het jaar waarin de noten worden geoogst kan de kwaliteit van de boter beïnvloeden.
Opslag: Shea Butter moet op de juiste manier worden opgeslagen om bederf en verlies van effectiviteit te voorkomen.
Certificering: Producten met certificaten zoals Fair Trade of biologisch kunnen meer gewild zijn vanwege de garantie dat ze op ethische en milieuvriendelijke manieren zijn geproduceerd.

Zijn er nadelen bij het gebruik van Sheabutter?

 
Net als bij elk natuurlijk product, zijn er ook nadelen.
 
Allergische reacties
Shea butter wordt gemaakt van de noten van Karitébomen. Om een allergische reactie te voorkomen, test je shea butter vooraf op een klein stukje huid. Vooral als je een gevoelige huid hebt of allergisch bent voor noten.
 
Als je een allergische reactie krijgt, zoals jeuk, roodheid, huiduitslag of zwelling na het aanbrengen van shea butter, moet je direct stoppen met het gebruik ervan. Overleg met je huisarts of dermatoloog voor verdere behandeling.
 
Vette huid
Shea butter maakt de huid vettig. Heb je een vette huid? Wees dan voorzichtig met het gebruik ervan. Als je al problemen hebt met een vette huid, is het verstandig om shea butter te proberen op een klein gedeelte van je huid. Zo weet je hoe je huid reageert op het product. Of overweeg het gebruik van shea butter in kleine hoeveelheden.
 
De geur
Shea butter heeft van zichzelf een geur die niet iedereen lekker vindt. Sommige vinden de geur sterk en onaangenaam. Hoewel dit een persoonlijke voorkeur is, kan het een nadeel zijn voor mensen die gevoelig zijn voor geuren. Geraffineerde shea butter heeft minder geur. Met als nadeel dat deze boter minder voedingsstoffen bevatten omdat het product bewerkt is.
 
Het smeergemak
Shea Butter smeert van nature iets stroever uit. Bij koudere temperaturen wordt Shea Butter hard. Dat maakt het moeilijker om op je huid te smeren. Dit komt door de lage temperatuur.
 Is het erg warm, denk aan 25 graden of hoger, dan kan de Shea Butter vloeibaar worden. Wees dan voorzichtig met het openen van de Shea Butter. Morsen ligt op de loer. Als je het potje, blikje even in de koelkast zet wordt het weer stevig.
De ideale temperatuur voor het bewaren van Shea Butter is op kamertemperatuur..
  • Voedingswaarde van sheaproducten en chemische eigenschappen van sheaboter: een overzicht https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24261539/
  • Fysieke eigenschappen, antibacteriële en antioxiderende eigenschappen van rauwe Zuid-Afrikaanse sheaboter vergeleken met monsters van de Libische markt. https://ijpsat.org/index.php/ijpsat/article/view/1703
  • Preliminary studies on nasal decongestant activity from the seed of the shea butter tree, Butyrospermum parkii. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1429586/?page=3
  • Improving the optimized shea butter quality: a great potential of utilization for common consumers and industrials https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4631807/
  • Trends in het mengen van plantaardige vetten en oliën voor alternatieve toepassingen van cacaoboter: een overzicht https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/shea-butter#:~:text=About%20two%2Dthirds%20of%20the,Maranz%20%26%20Wiesman%2C%202004).
  • Comparative studies of thermophysical and physicochemical properties of shea butter prepared from cold press and solvent extraction method https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1018364720301051
  • Effect of Refining and Fractionation Processes on Minor Components, Fatty Acids, Antioxidant and Antimicrobial Activities of Shea Butter https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10137687/
  • Safety Assessment of Butyrospermum parkii (Shea)-Derived Ingredients as Used in Cosmetics https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38166445/

 

Toegang tot de Studies

Als je toegang wilt tot deze studies, kun je ze vaak vinden via academische databases zoals PubMed, of via wetenschappelijke tijdschriften. https://pubs.acs.org/action/doSearch?SeriesKey=jafcau&AllField=shea+butter

Koop hier je Shea Butter